Fort
कलानिधीगड किल्ला (Kalanidhi Fort), चंदगड, कोल्हापूर
By Pratap Patil • 07 Nov 2026 • 5 views
Kolhapur / Kalanidhi Fort, Chandgad
✦ About This Story
कोल्हापूर जिल्ह्यातील चंदगड तालुक्यातील कलानिधीगड हा छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या इतिहासाशी संबंधित महत्त्वाचा ऐतिहासिक किल्ला आहे. प्राचीन तटबंदी, देखणे प्रवेशद्वार, भवानी देवीचे मंदिर आणि सह्याद्रीच्या निसर्गरम्य परिसरामुळे हा किल्ला इतिहासप्रेमी आणि पर्यटकांचे आकर्षण ठरतो.
The Story
कोल्हापूर जिल्ह्याच्या दक्षिण भागातील चंदगड तालुक्यात काळीवडे गावाजवळ सह्याद्रीच्या डोंगररांगांमध्ये वसलेला कलानिधीगड (कलानंदीगड) हा ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाचा गिरीदुर्ग आहे. सभासद बखरीतील उल्लेखानुसार छत्रपती शिवाजी महाराजांनी या किल्ल्याची उभारणी केली होती. स्वराज्याच्या दक्षिणेकडील संरक्षणाच्या दृष्टीने या किल्ल्याला महत्त्वाचे स्थान होते.
किल्ल्याची वैशिष्ट्यपूर्ण दगडी तटबंदी, प्रवेशद्वार, बुरुज आणि प्राचीन विहीर ही येथील प्रमुख आकर्षणे आहेत. गडावर भवानी देवीचे मंदिर आणि शिवमंदिर असून जुन्या वास्तूंचे अवशेषही पाहायला मिळतात. किल्ल्याच्या परिसरातून ताम्रपर्णी नदीचे नागमोडी पात्र आणि आजूबाजूच्या सह्याद्री पर्वतरांगांचे सुंदर दृश्य अनुभवता येते.
मराठी साहित्यविश्वातील ज्येष्ठ लेखक पु. ल. देशपांडे यांच्या पूर्वजांचा या किल्ल्याशी ऐतिहासिक संबंध असल्याचेही सांगितले जाते. त्यामुळे या गडाला ऐतिहासिक वारशाबरोबरच सांस्कृतिक महत्त्वही प्राप्त झाले आहे.
#कलानिधीगडकिल्ला(KalanidhiFort)
#चंदगड
#कोल्हापूर
Comments
No comments yet.